تعيين فرضیه ها :

(فرضیه اصلی ):
تاثیر ارائه دیدگاه اسلام و سیره رضوی در کسب مهارتهای زندگی

(فرضیه فرعی ):
تاکید بر جامعیت و واقع نگری اسلام و قدرت پاسخگویی آن به نیازهای انسانی و روش و سیره زندگی ائمه به ویژه جایگاه ویژه حضرت امام رضا علیه السلام در میان مسلمانان و شیعیان به عنوان عالم آل محمد به ویژه ملت ایران آشنایی با سیره آن بزرگوار در یاد گیری آموزه های زندگی و کسب مهارتهای لازم بسیار موثراست

(فرضیه فرعی) :
ارائه مباحثی که با رویکردی اوبانیستی و یا سکولاریستی مطرح می شود چون از دیدگاه اسلامی به بهره است نمی تواند در کسب مهارت های زندگی موثر باشد دیدگاه های انسان گرایی و جدایی دین وقتی مطرح می شود چون از دیدگاه های اسلامی به بهر ه است نظیر مبانی انسان شناسی , منابع ارزش شناسی , معیار های درک و تفکیک ارزشها از ضد ارزشها و امثال آنها نمی تواند فرضیه مناسب در جهت کسب مهارتهای لازم زندگی برای جامعه مسلمان و بزرگ شده با فرهنگ اهل بیت قرار بگیرد.

انواع فرضیه های از نظر نوع رابطه بین متغیرها :

1- فرضیه های جهت دار مستقیم که مبین وجود رابطه ی احتمالی مستقیم بین متغیرها
می باشد .
• بین تعاليم دینی و سیره رضوی با کسب مهارتهای زندگی بهتر رابطه مستقیمی وجود دارد.
• آموزهای قرآنی وسیره رضوی در کسب مهارتهای زندگی برای بهتر زیستن تاثیر مستقیمی دارد .
2- فرضیه های جهت دار معکوس : که بیانگر وجود رابطه احتماعی معکوس بین متغیرها
می باشد
• نا آشنایی با آموزه های دینی و عملکرد بعضی نا عالمان در کسب مهارتهای زندگی تاثیر معکوس دارد
3 - فرضیه های جهت نامعلوم: فرضیه های هستند که رابطه علت و معلول بین متغیرها را بدون مشخص شدن نوع آن مطرح می سازند
تهذیب نفس و تزکیه روح در مهارتهای زندگی تاثیر دارد
4- فرضیه های خنثی : عدم احتمال وجود رابطه بین دو متغیر را بیان می کند
• آشنایی با آموزهای دینی بدون اینکه کاربرد عملی در زندگی داشته باشد در کسب مهارتهای زندگی تاثیری ندارد

در ادامه تحقیق برآنیم تا عملا فعالیت میدانی تحقیق را در کنار اطلاعات و آگاهی های ذهنی با ایجاد مکانیزم های اجرایی آن مشخص کنیم در مرحله مهارتهای ذهنی و شناختی ابتدا به سراغ مهارتهای خود آگاهی و یا خودشنایی و آگاهی به خویشتن از مهارتهای بنیادی است
می رویم:
در جامعه کنونی ما بحثی که بیشتر از همه نمود پیدا کرده است واژه بصیرت است که مقام معظم رهبری بسیار به آن تاکید دارد و در قرآن نیز آورده که انسان نسبت به نفس خویش بصیرت دارد( بل الانسان علی نفسه بصیره)
حدیث حضرت رضا علیه السلام برترین خرد شناخت انسان نسبت به خود است

مرحله دوم : مرحله تصمیم گیری :
زمانی تصمیم گیری سنجیده و صحیح خواهد بود که در مراحل مختلف آن تامل و بررسی شود این مراحل عبارت است از : 1- دانش جامع 2- واقع بینی 3- مدیریت عرفان
4- انتخاب در مرحله تصمیم گیری می توانیم به عملکرد امام رضا علیه السلام در پذیرش ولایت عهدی پس از تهدید مامون به کشتن امام, امام با واقع بینی و سنجیدن گزینه های موجود تصمیم گرفت که ولایت عهدی را طور مشروط بپیذیرد
مهارت حل مسئله : اصطلاح کلی برای نوعی تجربه است که در آن فرد با مشکلی روبرو
می شود و باید از میان راه حل های گوناگون آنچه که اورا به هدف می رساند برگزیند
برای حل مسئله مولفه های زیر پیشنهاد شده است :
1- تشخیص مشکلات , علل و ارزیابی آن
2- درخواست کمک
3- مصالحه برای حل تعارض
4- آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات
5- تشخیص راه حل های مشکلات برای جامعه

نمونه هایی از مهارت حل مسئله در سیره رضوی را در مناظرات آن حضرت با پیروان ادیان مختلف و نیز پاسخ به پرسشهای طبقات مختلف جامعه می توان دید
مرحوم شیخ صدوق طبرسی به سند خود از علی بن ابراهیم چنین نقل می کند :
که یکی از یاران امام می گفت : در طول مدتی که در محفل علی بن موسی الرضا بودم و در مجالس گوناگون آن حضرت شرکت داشتم هرگز ندیدم مطلبی در مسائل دین و امور مختلف از ایشان سئوال شود مگر آنکه بهتر و شیوا تر از همه پاسخ فرمایند.
فرآیند تفکر انتقادی :
برای بهره گیری از تفکر نقاد و برای بهتر انجام شدن تحقیق باید به محورهای زیر توجه کرد
1- ابتدا باید با بررسی تمامی جوانب موضوع اظهارات منطقی مرتبط با آن را جـمع آوری کـرد
2- تمامی عبارات و اظهارات را با حد امکان مختصر و به جملات کوچک تر تقسـیم باید کـرد
3-جملات گرداوری شده و دلالت های مربوط به آن را باید بررسی کرد تا با یکدیگر متناقص نباشد
4- عبارات و اظهارات متناقص را در برابر جملات گرداوری شده باید قرار داد و میزان مخالفت آن را ارزیابی کرد .یعنی همانطور که امام رضا علیه السلام شیوه تفکر نقاد را اینگونه تبیین می فرمایند که در آغاز باید سخنان مردم (اطلاعات ) را شنید (جمع آوری کرد ) و سپس با تجزیه و تحلیل آن و مطابقت با معیارهای درست سره را ناسره باز شناخت نمونه ای از سیره امام رضا علیه السلام :
هنگامی که کاروان امام به مرو نزدیک شد مامون به همراه چند تن دیگر از سران حکومتش به استقبال امام شتافتند مردم هل هله و شادی می کردند مامون رو به هم گفت هر چه در آل علی و آل عباس تامل کردم هیچ کس را شایسته تر از علی بن موسی الرضا برای خلافت ندیدم اکنون خود را از خلافت خلع و اورا جایگزین خویش می سازم مامون در حالیکه خلعت شاهانه را در مقابل امام در می آورد امام گفت : اگر خلافت را خدا به تو داده که نمی توانی به دیگری ببخشی اگر هم او نداده که حق نداری چیزی را که مال تو نیست به دیگری بدهی سکوت همه را به فکر فرو برد مامون مغلوب امام گشت
ویژگی مهم دیگری که در مهارتهای زندگی نقش مهمی را داراست تفکر خلاق است یعنی طراوت و حساسیت ذهن خود را حفظ کند در موقعیت های جدید رفتاریهای نوآورانه بروز دهد یعنی با فکر باز با مسائل روزانه برخوردکند یعنی یک سلسله صفات مهم را دارا باشد
1- ریزبینی 2- استقلال فکری 3- انعطاف پذیری 4- توانایی تحکم بخشیدن به تجارب
5- حیس سرنوشت
و اما در سیره رضوی آن حضرت در پاسخ گلایه یکی از دوستانش به نام یونس بن عبدالرحمان که از اظهار نظرهای نا آگاهانه دیگران آزرده خاطر بود فرمود:
مردم هر چه می خواهند بگویند اینگونه مسائل و سخنان اهمیتی ندارد زمانی که امام تو از تو راضی باشد جای هیچ نگرانی نیست سخن آشکار امام استقلال و اثر نپذیرفتن از فشارهای اجتماعی

مهارتهای ارتباطی , اجتماعی
ودر مهارتهای زندگی و ارتباطات درون فردی به کسب تقوی الهی و موفقیت در آزمایشهای زندگی می رویم امام محترم در این باره می فرمایند :
بدانید هر آن کس که تقوی الهی را پیشه خود سازد خداوند راه نجات از سختیها و مشکلات را برای او قرار می دهد اورا در امور زندگیش محکم و استوار می سازد . راه هدایت وجودش را فراهم می کند حجت و برهانش را پیروز می سازد اورا رو سفید می کند و خواستهایش را برآورده می گرداند.
در بخش مهارتهای بین فردی از زیر مجموعه های مهارتهای ارتباطی و اجتماعی است این مولفه در برخی از مکاتب مستقل از سایر مهارتها و به ویژه بر کنار از نوع ارتباط با خدا در نظر گرفته شده است ما در سیره ائمه مصادیق روشنی از خداگرایی را می بینیم
شامل : ضابطه شناسی ستم مکن چنانکه نمی خواهی به تو ستم شود و نیکی کن چنانکه دوست داری به تو نیکی شود (حضرت علی علیه السلام)
امام صادق علیه السلام آنکس که دوستی و دشمنی اش برای خدا باشد و در راه او از بخشش دریغ نورزد ایمانش کامل است

امام رضا علیه السلام
ازما نیست کسی که همسایه اش از شر اور در امان نباشد
انسانها در زندگی به کسانی بیشتر اعتماد و اطمینان می یابند که از این ویژگیهای برخوردار باشد امام رضا علیه السلام می فرمایند : 1- خیرخواه باشد2- دیگران از بدی او در امان باشد 3- خیراندک دیگران را زیاد بشمارد4- خیر خودرا بسیار اندک بشمارد5- هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود6- هیچ کس را نبیند جز اینکه بگوید او بهتر و پرهیزگار تر از من است
همدلی در سیره عملی امام رضا علیه السلام:
هر کسی گره از کار مومنی بگشاید خداوند در روز قیامت دلی شاد ارزانیش کند
همدلی نقطه آغاز تعاملی مددجویانه است که آثار ارزشمندی به ارمغان می آورد
مهارتهای عاطفی
در پایان بخش مهارتهای بین فردی به نکته بسیاری مهمی اشاره می کنیم
که بخش از رفتارهای انطباقی کنترل خویش و غلبه برهانات است
با تسلت بر احساسات منفی و مخرب توانایی سازگاری با دیگران بدست می آید
حضرت رضا علیه السلام می فرمایند:
از نشانه های فهم خویشتنداری و دانستن است همچنین آن حضرت در تبیین اهمیت سازگاری و مدارا می فرمایند: شایشته است انسان مومن سه نشانه داشته باشد

نشانی از خدا و آن کتمان سر است . نشانی از رسول خدا و آن مدارا و سازگاری با مردم است و نشانی از ولی خدا و آن صبر کردن در زمان تنگ دستی و پریشان حالی است . ودر صورت تحقق چنین مهارتی در بین احاد جامعه آثار خوشایندی را می توان در رفتار با مردم شاهد بود که مهم ترین آنها عبارت است از : 1- جلوگیری از گسست های اجتماعی 2- تقویت روح خدمت رسانی به جامعه 3-اصلاح و ترمیم غفلتها و کاستیها 4- جلب رضایت حق تعالی