امروز يكشنبه 30 ژوئن 2013(9 تير 92) جشن پيوستن "كرواسي" به جمع اتحاديه اروپا با حضور بيش از 30نفر از سران و مقامات دولتي اروپا – و همچنين معاون وزير امور خارجه آمريكا- در شهر"زاگرب" پايتخت كرواسي برگزار ميشود. پس از اين مراسم، جمهوري كرواسي ازتاريخ اول ژوئيه 2013 بيست و هشتمين عضو رسمي اتحاديه اروپا به شمار ميرود.

سران كشورهاي عضو اتحاديه اروپا، همچنين روزجمعه 28 ژوئن در بروكسل، با پيوستن لتوني به منطقه پولي يورو از ابتداي سال 2014 نيزموافقت نمودند.

هر كشور متقاضي عضويت در اتحاديه، راه دور ودرازي در تحقق و تأمين شرايط لازم براي اين مقصود را در پيش دارد. كرواسي نيز ازاين قاعده مستثني نبوده و از حدود ده سال قبل براي نيل به اين هدف، تلاشها ومذاكرات فراواني انجام داده است. اصلاح دستگاه قضايي اين كشور و هماهنگي آن با استانداردهاياروپايي از مهمترين اين تغييرات بود. اكنون قضات دادگستري و دادستانهاي نهادهاي حقوقيكرواسي، با تغيير قوانين اجرايي موجود، شرايط لازم براي پيوستن به اتحاديه و قبولمأموريتها و رويارويي با مسائل آتي را احراز نمودهاند.

"هرمن ون رومپوي"(Herman Van Rompuy) رئيس شوراي اتحاديهاروپا، روز جمعه 28 ژوئن 2013 در نشست بروكسل، رسماً ورود كرواسي به اتحاديه را به"زولان ميلانوويچ" (zoran milanovic)نخستوزير اين كشور تبريك گفت.

از زمان جرقه تشكيل اتحاديه اروپا در سال 1957 وبه عضويت درآمدن شش كشور اروپايي در آن، تا سال 1993 و شكلگيري چارچوب فعلي ايناتحاديه، موجبات حمايتهاي حقوقي، اقتصادي و قانوني از شهروندان اين كشورها فراهمآمد. در حالي كه گسترش اتحاديه اروپا در شرايط اقتصادي فعلي، يعني سال 2013، شكوفايي و پيشرفت حاكمبر در دهههاي 70 و 80 ميلادي را نخواهد داشت.

اتحاديه اروپا با وجود اجرايقوانين رياضت اقتصادي در اين قاره، تنها در سال 2007 مبلغ 1 ميليارد يورو در پروژههاياصلاحات زيرساختي كرواسي و توسعه مناطق روستايي - منطقهاي كرواتها هزينه كردهاست.

شواهد نشان ميدهد مقامات مسئول كشورهاي متقاضي،به پيوستن به خانواده اتحاديه، دل بستهاند و ميكوشند تا با تكرار شعارهاياصلاحات اساسي از سوي اروپا، مردم كشور خود را به آينده اميدوار كنند؛ همانند برگسبزي كه تحفه ورشكستگان شده است! به طور مثال در وضعيت كنوني كه تعداد زيادي ازكرواتها، وطن خود را ترك كرده و عده بسياري هنوز در شرايط دشوار پس از فروپاشي يوگسلاوي(دهه 1990) به سر ميبرند، طبيعي است كه علاقمند به عضويت كشورشان در اتحاديهاروپا باشند.

اما از سوي ديگر، پيوستن كشورهايي نظير يونان، پرتغال، ايتاليا،اسپانيا و ايرلند به اتحاديه اروپا، چيزي جز فاجعه و بحران براي آنان به ارمغاننياورده و مقامات دولتي آنها دير يا زود با اعتراضات مردمي مواجه شدهاند.

شايان ذكر است به عضويت گرفتن اعضاي جديد دراتحاديه اروپا، آنان را با چالشهاي جديدي روبرو ميكند كه اعضاي فعلي نيز نسبت بهپيامدهاي آن به خوبي آگاهند. به هر حال اكنون كرواسي، رسماً عضو تازهوارد ايناتحاديه محسوب ميشود. واكنشها به اين واقعه تاريخي در مطبوعات و رسانههاياروپايي متفاوت بود: روزنامه كروات "نويي ليست" (Novi List) روز 15 ژوئن در اين باره نوشت:

«پيوستن به اتحاديه اروپا، واقعاً چه سودي بهحال كارگران ساده دارد؟ چه تغييري در زندگي آنان ايجاد خواهد كرد؟ اين عضويت چهربطي به روزمره ما، به مخارج بالاي امرارمعاش، به بازار كار، و غيره دارد؟ هيچ يكاز ما تصور روشني از اين موضوع نداريم، فقط مطمئنيم كه راه سختي در پيش است... يك زنفروشنده در شهر "رييكا" (Rijeka) ميگويد: لازم نيست كسيبراي ما افسانه بگويد، افزايش قيمتها از همين حالا كه هنوز عضو اتحاديه نشدهايمشروع شده است.»

هفتهنامه اتريشي "فالتر" (Der Falter) چاپ وين عضويت كرواسي در اتحاديه را"مايه افتخار" دانست ولي در مقابل، روزنامه فرانسوي "لوموند"(Le Monde) چاپ پاريس در 27 ژوئن، اين واقعه رامايه نارضايتي و ناخرسندي مردم كرواسي عنوان كرد:

«كشوري كه طي جنگهاي دهه 90 پاره پاره شده، ديگرنميخواهد هم به لحاظ اقتصادي تحت فشار باشد و هم اصلاحات دشوار ديكته شده از سوي نشستهايبروكسل را اجراكند.»

نگراني از به راه افتادن موج عظيم مهاجرت كرواتهابه كشورهاي ثروتمند قاره اروپا، مؤيد وجود برخي معضلات است. در سالهاي اخير، تحملوزن مهاجران در جستجوي كار از پرتغال گرفته تا لهستان، بر دوش كشور آلمان و اتريش بودهاست؛ از اين پس، اين مهاجران كروات هستند كه به احتمال قوي اين وزن را به مراتب برايبازار كار آلمان و اتريش سنگينتر و دولتهاي آنان را مجبور به محدودكردن قوانينمهاجران خواهند كرد.

*** مقايسه پيوستن كرواسي به اروپا با ورود بحث برانگيز تركيه به اتحاديه

از تشريفات، جلسات و همايشهاي مختلف به مناسبتپيوستن يك عضو جديد به اتحاديه اروپا كه بگذريم، ورود نسبتاً آسان كرواسي به اين اتحاديه،در مقايسهاي همعرض، ميزان پذيرش ديگر كشورها به دامان اتحاديه را به چالشي ابهامآميزميكشاند.

از ديگر متقاضياني كه هنوز در صف ايستاده و گامبه گام با ايجاد تغييرات متعدد در ساختارهاي گوناگون داخلي و خارجي بومي، درانتظار گوشهچشمي از اتحاديه اروپا هستند، ميتوان به كشورهاي تركيه، ايسلند، صربستانو مقدونيه اشاره كرد. اما يقيناً ميتوان گفت اين راه براي "تركيه"، بيشاز هر كشور ديگري سخت و ناهموار شده است. شايد هيچ كشوري براي پيوستن به اتحاديهاروپا به اندازه تركيه، مشتاق نبوده و انتظار هيچ كشوري هم تاكنون اين قدر طولانينشده است.

چرا سختگيريهاي سران اتحاديه اروپا مبني برپيوستن تركيه به اتحاديه، در مورد كرواسي يا لتوني وجود نداشت؟

اين در حالي است كهبه طور قطع در سالهاي اخير، هيچ دولتي به اندازه دولت آنكارا، اهداف، ارزشها و سياستهايداخلي و خارجي ملت خود را در پاي خواستههاي اروپا و آمريكا ذبح نكرده است. تبعيتاز طرحهاي شوراي همكاريهاي ناتو در زمينه ارسال سلاح به مرزهاي سوريه، تبديلشهرهاي مرزي به پايگاههاي نظامي اسرائيل در منطقه، ايفاي نقش مكمل رژيم صهيونيستيدر بازي خونبار سركوب بيداري اسلامي،... تنها بخشي از اين همكاريهاي خاضعانهاست.

هرچند دولت آنكارا، براي جلب نظر سران تصميمسازدر اتحاديه و تقويت جايگاه منطقهاي خود دست به پشتيباني نظامي از تروريستهايسوريه زد؛ اما با گذشت زمان، آنچه كه در چنتهاش باقي ماند، منفور شدن بيش از پيش "رجبطيب اردوغان" در انظار عمومي تركيه و بر باد رفتن هزينههاي بسيار اين كشور صرفتقديم تسليحات به شورشيان سوري بود.

كميسيون اتحاديه اروپا و كشورهاي عضو ناتو، بهجاي قدرداني از دولت آنكارا به خاطر تبعيت محض از برنامههاي نظاميشان و قبول تركيهبه عنوان عضو اتحاديه اروپا، "كرواسي" را به جمع خود پذيرفتند!

كمكهاي مالي اتحاديه اروپا به كرواسي را نميتواندر تسهيل پيوستن اين كشور به اتحاديه ناديده گرفت. به گزارش شبكه خبري "يورونيوز"از اين پس نيز مسئولان اتحاديه اروپا، تا سال 2020 ميزان 14 ميليارد يورو به منظورمدرنيزه كردن كشور كرواسي، اختصاص خواهند داد.

اما چگونه است كه تركيه، براي دستيابي به همينهدف، نه تنها كمكي دريافت نميكند بلكه مجبور است به قيمت افروختن اعتراضات شديدمردمي در شهرها، كشتار در ميدان تقسيم، شورشهاي ملي براي كنارهگيري اردوغان،...همچنان به دولتهاي تصميمگير در اتحاديه اروپا باج بپردازد. البته حتي در اينصورت نيز متهم به زيرپاگذاردن اصول مدرنيسم و دموكراسي شده و پيشبيني ميشود در پشتدروازه عضويت در اتحاديه اروپا، به "آخر صف" رانده شده باشد!