حقوق جزا مانند علوم ديگر ترقي و تكامل خود را مديون انديشه ها و ديدگاههاي مطروحه در قلمرو خود مي داند. مكاتب حقوق كيفري سهم بسزايي را در روشنگري اين علم و در نهايت تقنين مواد قانوني مترقي به نفع بشريت را دارا مي باشد. به طور كلّي مكاتب مطروحه در علوم بنائي شامل چهار دستة اصلي كلاسيك - نئوكلاسيك - اثباتي و التقاطي مي باشدكه در ذيل به طور اجمالي تشريح مي گردد: