تايافا
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
-->-->-->-->-->-->-->
منشا باغهای ایرانی را باید در دوره هخامنشی و باغ پاسارگاد جستجو كرد. براساس كتیبهها، در زمان ساخت باغ پاسارگاد، كورش بزرگ شخصا دستور داده بود این باغ چگونه ایجاد و درختها نیز به چه شكل كاشته شوند، یعنی هندسیسازی باغ و شكل و شمایل آن از نگاهی كه كورش به باغ ایرانی داشته، گرفته شده است.
باغهای ایرانی چند عملكرد داشتهاند؛ در دورانی حتی باغهای عمومی برای گردش و تفریح اهالی ساخته میشد. یكی از اصول معماری ایرانی، درونگرایی است. باغها نیز از همین امر تبعیت كرده و معمولا دورتادور آن با دیوار محصور بوده است. در باغهای ایرانی همچون آثار هنری دیگر سعی شده از بیهودگی پرهیز شود. بههمیندلیل حتی بوتهای بیمورد كاشته نمیشد و در هر قسمت درختانی با عملكردهای متفاوت میكاشتند. مهمترین مسأله در حیات بخشیدن به باغ، رساندن آب از راههای دوردست به باغ بوده كه با انتقال آب از طریق قناتها این مسأله حل شده است. داخل باغها علاوه بر درختان، گلها و آب نماها، معمولا یك كوشك در محور اصلی باغ ساخته میشده كه یا در مركز یا در بالای آن قرار میگرفت. در جلوی كوشكها معمولا یك استخر به شكل مربع یا مستطیل وجود داشته است. پروژه «باغهای ایرانی» مشتمل بر 9 باغ به اتفاق آرا در سی و پنجمین اجلاس كمیته میراث جهانی یونسكو (تیر 1390) برای ثبت در فهرست میراث جهانی به تصویب رسید.
باغ شاهزاده (كرمان)
یكی از زیباترین باغهای تاریخی ایران باغ شاهزاده (شازده) در ماهان كرمان است. این باغ تخت در زمینی مستطیل شكل به مساحت 5/5 هكتار ساخته شده است.
فوارههای موجود در باغ شاهزاده كه در سراسر باغ قرار گرفته، از بلندترین و مهمترین فوارههای باغهای ایرانی محسوب میشود؛ چراكه تنها به علت اختلاف ارتفاع و نه هیچ نیروی دیگری كار میكنند.
از دیگر عناصر متمایزكننده این باغ سردر آن است كه نمای خیرهكنندهای از باغ را در بدو ورود به بیننده منتقل میكند. درختان كاج، سرو، سپیدار و چنار در كنار سایر درختان مثمر و میوه منظره این باغ را زیباتر كرده است.
علاوه بر سردر از دیگر عناصر موجود در باغ شازده میتوان به عمارت شاهنشین، حمام، حیاط فرعی، استخر و حوضچه اشاره كرد. باغ شاهزاده در آبان 1353 به شماره 1012 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
باغ دولتآباد (یزد)
مجموعه باغ دولتآباد یكی از قدیمیترین و مهمترین باغهای شهر یزد محسوب میشود. وسعت این باغ در حدود 5/6 هكتار است. تاریخ احداث این بنا به دوره افشاریه ـ زندیه بازمیگردد و بانی آن محمدتقیخان بافقی معروف به خان بزرگ بوده است. مهمترین عناصر مجموعه باغ دولتآباد عبارتند از: باغ بیرونی، باغ اندرونی، سردر ورودی، ساختمان هشتی، عمارت بهشت آیین، تالار آیینه، عمارت تهرانی، قنات تاریخی (با قدمت 200 ساله)، بادگیر (با ارتفاع 33 متر یكی از بلندترین بادگیرها محسوب میشود) و آب انبار دو دهنه. از پوشش گیاهی باغ دولتآباد میتوان به درختان سرو، كاج، انگور، توت، بیدمجنون، ارغوان، گل محمدی، رز، نسترن و یاس اشاره كرد. مجموعه باغ دولتآباد در اسفند 1346 به شماره 774 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
باغ عباسآباد (مازندران)
همان طور كه از نامش پیداست، بانی این مجموعه باغها شاه عباس صفوی است. به دستور وی این مجموعه در 9 كیلومتری جنوب شرق بهشهر (در منطقهای بانام قدیمی خرگوران)، در دامنه كوههای البرز به صورت پلكانی و در سه طبقه با مساحتی نزدیك به 500 هكتار ایجاد شد.
مهمترین عناصر باغ عباسآباد عبارتند از: باغ، كوشك اصلی، دریاچه مصنوعی، سد، آسیاب آبی، گل باغ (محل توزیع آب) چهارطاقی، حمام، ساختمان خدمه، محل پخت سفال و آجر به همراه دو برج آجری. مجموعه باغ عباسآباد به شماره 745 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. باغ عباسآباد به عنوان مهمترین باغ غیركویری ایران از ظرفیت گردشگری بالایی برخوردار است.
باغ ارم (شیراز)
باغ ارم با 110380 مترمربع، یكی از ارزشمندترین باغهای ایرانی است. تنوع پوشش گیاهی موجود در این باغ سبب تبدیل به باغ گیاهشناسی شده است. متاسفانه اطلاعات دقیقی از علت نامگذاری، بانی آن، حتی تاریخ احداث باغ ارم در دست نیست. تنها براساس چند اثر بر جای مانده در كوشك اصلی این باغ، میتوان قدمت باغ ارم را به دوره سلجوقیان نسبت داد. از مهمترین درختان موجود در باغ ارم میتوان به بیدمجنون، بیدمشك، افرا، ارغوان، زبان گنجشك، اكالیپتوس و كاج اشاره كرد. درختان مثمر این باغ عبارتند از: انار، بادام، سیب، به، نارنج، آلو، گلابی، خرمالو و ازگیل. بلندترین سروناز شیراز با طول تقریبی 35 متر در باغ ارم قرار دارد.
عمارتی سه طبقه به عنوان كوشك اصلی در مركز باغ ارم قرار گرفته كه با تزئینات متنوع خصوصا نقاشی، بر زیبایی باغ افزوده است. استخر 335 مترمربعی روبهروی كوشك از دیگر عناصر زیبای باغ ارم محسوب میشود. این باغ در آبان 1353 به شماره 1013 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
منبع:www.jamejamonline.ir
باغ چهلستون (اصفهان)
یكی از مهمترین باغهای ثبت شده در مجموعه باغهای ایرانی یونسكو، باغ چهلستون با وسعتی بیش از 67 هزار مترمربع است. احداث این باغ از زمان شاه عباس اول شروع و در زمان شاه عباس دوم با ایجاد تغییراتی بنیادی تكمیل شد. مهمترین درختان موجود در این باغ عبارتند از: كاج، چنار، افرا، سرو، نارون و عرعر. از درختان مثمر باغ چهلستون میتوان به توت، زالزالك، برگ بو، انجیر و... نام برد.
ابریشم، اقاقیا، تبریزی، بوتههای گل سرخ، بنفشه، شب بو، مینا و... از دیگر پوشش گیاهی این باغ محسوب میشوند. عمارت كلاه فرنگی كه در مركز این باغ بنا شده است با تزئینات فراوانی چون آیینهكاری، گچبری، منبتكاری، نقاشی و خاتم به همراه استخر بزرگ (110 در 16 متر) روبهرویش توانسته زیبایی باغ چهلستون را صدچندان كند. این باغ در دی 1310 به شماره 108 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برچسب:
نویسنده: تايافا